Przy dzisiejszym szybkim tempie rozwoju technologicznego i jego rosnącym wpływie na technikę tłumaczenia coraz częściej słyszy się o zastosowaniu „tłumaczenia maszynowego”. Ale na czym ono tak naprawdę polega? I czy jest naprawdę wartościową techniką tłumaczenia?

Czym jest „tłumaczenie maszynowe”?

Początki tłumaczenia maszynowego (zwanego również tłumaczeniem automatycznym) sięgają XX w., a dokładniej zimnej wojny kiedy to technikę tę zaczęto wykorzystywać do tłumaczenia rosyjskiej dokumentacji na język angielski. A wszystko dzięki rozwojowi lingwistyki obliczeniowej. Dziś istnieje kilka różnych metod tłumaczenia maszynowego:

• tłumaczenie bezpośrednie – przy tej metodzie zwroty z tekstu źródłowego zamieniane są bezpośrednio na tłumaczenie w oczekiwanym języku. Dzieje się tak, ponieważ program do tłumaczenia maszynowego zawiera bazę odpowiadających sobie par słów i najczęściej stosowanych fraz.
• przekład składniowy – program analizuje składnię tekstu i na jej podstawie dokonuje tłumaczenia.
• przekład międzyjęzykowy – metoda oparta na uniwersalnym języku reprezentacji znaczenia (tzw. interlingwie), który jest niezależny od języków naturalnych. Przekład taki składa się z dwóch etapów: tłumaczenia z języka źródłowego na interlingwę i tłumaczenia z interlingwy na język docelowy.
• przekład gramatyczny – metoda oparta na rozkładzie gramatycznym zdania. Oprogramowanie analizuje dokument źródłowy pod kątem gramatycznym i na jego podstawie tworzy model gramatyczny dla każdego zdania docelowego. Następnie otrzymany model gramatyczny języka źródłowego jest porównywany z modelem gramatycznym języka docelowego.
• tłumaczenie statystyczne – proces tłumaczenia maszynowego bazuje tutaj na tworzeniu rozbudowanych korpusów dwujęzycznych powstałych na bazie wcześniej tłumaczonych tekstów źródłowych. Na podstawie tych danych tworzone są statystyczne tablice korelacyjne. Dzięki nim słowa, zdania i zwroty w jednym języku są przyporządkowywane swoim odpowiednikom w języku obcym na zasadzie prawdopodobieństwa. Metoda ta nie jest dość skuteczna, ponieważ aby osiągnąć zadowalające rezultaty tłumaczenia, baza tekstów źródłowych musi być bardzo obszerna i musi zawierać teksty o zbliżonej tematyce.
• tłumaczenie oparte na przykładach – podobnie jak statystyczna, ta metoda również opiera się na korpusie dwujęzycznym. W tym przypadku jednak korpus jest wykorzystywany jako baza danych umożliwiająca utworzenie tłumaczenia na podstawie występujących w korpusie podobnych struktur tekstu źródłowego i odpowiadających mu tłumaczeń tego  tekstu.

Krytyka tłumaczenia maszynowego

Trwają dyskusje na temat efektywności tłumaczenia maszynowego. Tłumaczenie maszynowe bowiem z powodzeniem sprawdza się w przekładzie tekstów technicznych i wszelkiego typu instrukcji, które często zawierają powtarzalne elementy. Jest jednak jedynie jednym z etapów procesu tłumaczeniowego.

Dlaczego więc według nas tłumaczenie maszynowe jest metodą nieopłacalną i mało wydajną? Spieszymy z odpowiedzią. Aby jakość tłumaczenia maszynowego była zadowalająca, przetłumaczony tekst był poprawny merytorycznie i językowo, a cały proces opłacalny, należy zgromadzić odpowiednio obszerną bazę (zazwyczaj około 200 000 nowych słów rocznie). Konieczna jest także wstępna obróbka językowa dokonana przez żywego tłumacza, mająca na celu przygotowanie tłumaczenia pod kątem określonej terminologii i zasad językowych do docelowych języków i dziedziny, której tekst dotyczy.

Po przetłumaczeniu tekstów z języka źródłowego metodą maszynową ponownie należy zaangażować w prace wykwalifikowanych tłumaczy weryfikatorów i korektorów, których zadaniem jest ocenić się jakość otrzymanego tekstu.

Tłumaczenie maszynowe warto więc stosować jedynie wtedy, gdy odbiorca chce poznać ogólny sens tekstu, bez zagłębiania się w szczegóły, zatem nie jest wymagane doskonałe tłumaczenie. Znajduje to zastosowanie w przypadku prac badawczo-rozwojowych, w których tłumaczenia maszynowe używane są do przekazywania ogólnych informacji o zgłoszonych patentach, a dopiero później niektóre najbardziej interesujące fragmenty tekstu są przekazywane do pełnego tłumaczenia.

Tłumaczenie maszynowe jest także wykorzystywane przez firmy do przekładu obszernych, a zarazem mało widocznych i rzadko wykorzystywanych tekstów, takich jak bazy wiedzy, których pełne przetłumaczenie byłoby zbyt kosztowne.

Najczęściej jednak tekst otrzymany w wyniku tłumaczenia maszynowego powinien być zredagowany przez wykwalifikowanego tłumacza, w przeciwnym wypadku może on być niewłaściwie przetłumaczony w kontekście lub może być częściowo (lub nawet całkowicie) niezrozumiały. Wówczas redakcja takiego tekstu może okazać się bardziej czasochłonna i kosztowna niż ponowne jego przetłumaczenie.

Podstawowe problemy tłumaczeniowe napotykane przy tłumaczeniu maszynowym:

– dwuznaczność i zmienność znaczeniowa wyrazów uwarunkowana czynnikami historycznymi i kulturowymi

– metaforyczność

– synonimia i różny zakres pojęciowy wyrazów

– homonimia

– różnice składniowe w języku źródłowym i docelowym

Niekiedy tekst źródłowy jest już wstępnie przygotowywany w taki sposób, aby nie zawierał wieloznacznych sformułowań i był zgodny z określonymi zasadami językowymi dotyczącymi używanej terminologii i struktury zdania języka docelowego — dzięki temu jakość tekstu otrzymanego po tłumaczeniu maszynowym jest lepsza. Ta procedura jest najczęściej stosowana w projektach, w których zespół kierujący całym procesem zarówno opracowuje tekst źródłowy, jak i zarządza samym tłumaczeniem. Wymaga to jednak dodatkowego nakładu pracy.

Według nas, pomimo ciągłego rozwoju programów komputerowych, techniki tłumaczenia maszynowego wciąż pozostają bardzo niedoskonałe, dlatego też Biuro Tłumaczeń Translax nie stosuje tłumaczenia maszynowego. Uważamy, że aby otrzymać tekst najwyższej jakości, udział wykwalifikowanych tłumaczy jest niezbędny. A wszystko to aby sprostać Państwa wymaganiom i stworzyć tłumaczenia spełniające Państwa oczekiwania.

Biuro Tłumaczeń Translax już od prawie 10 lat z powodzeniem realizuje zadania powierzone nam przez naszych Klientów. Świadczy o tym wiele pozytywnych opinii na temat naszego zaangażowania i profesjonalizmu oraz fakt, że nasi Klienci wracają do nas z kolejnymi zleceniami. Bardzo serdecznie dziękujemy za zaufanie, którym nas Państwo obdarzają. Nie spoczywamy jednak na laurach! Tak jak świat zmienia się pod wpływem rozwoju nowych technologii, tak i my zmieniamy się dla Państwa wygody i zadowolenia z oferowanych przez nas usług. Dla naszych Klientów stajemy się coraz lepsi w tym, co robimy! Stale wzbogacamy naszą ofertę, dokładając jednocześnie wszelkich starań, aby wszystkie powierzone nam zadania były realizowane terminowo i prezentowały jak najwyższą jakość. Dostosowując się do Państwa potrzeb i oczekiwań, do naszej oferty włączyliśmy już m.in. tłumaczenia specjalistyczne (techniczne, informatyczne, marketingowe, finansowe, przemysłowe, medyczne, prawne, motoryzacyjne, przyrodnicze i wiele, wiele innych), tłumaczenia ustne (konsekutywne i symultaniczne), tłumaczenia przysięgłe, skład DTP (formatowanie i oprawa graficzna tekstów w cenie tłumaczenia) oraz bezpłatną wycenę i próbne tłumaczenie tekstu. Ale to jeszcze nie wszystko! Oferta naszego biura rozszerzyła się również o tłumaczenie ekspresowe – dla tych, z Państwa, którym bardzo zależy na czasie, a które jest możliwe dzięki stosowaniu przez naszych tłumaczy narzędzi CAT. Dzięki rozwojowi techniki możemy obecnie zaproponować Państwu o wiele więcej niż zwykłe tłumaczenie na papierze. Możemy wykonywać dla Państwa tłumaczenia w różnych formatach, również takie do odczytu na e-bookach czy tabletach. Dla naszych Klientów tłumaczymy gry i oprogramowania komputerowe oraz mobilne, materiały multimedialne i audiowizualne, platformy e-learningowe i programy dydaktyczne, a także strony internetowe i intranetowe. Wszystkie wymienione lokalizujemy, optymalizując tym samym przekaz treści i dostosowując go do potencjalnego odbiorcy.

Inwestujemy w rozwój tłumaczy współpracujących z naszym biurem. Dzięki organizowanym przez nas kursom i szkoleniom poznają oni nowinki techniczne i uczą się obsługi programów usprawniających pracę tłumacza, takich jak narzędzia CAT (np. Trados Studio, MemoQ, OmegaT), narzędzia do OCR oraz do redakcji tekstu i osadzania grafiki (np. QuarkXPress, Adobe Framemaker). O wszystkim tym i wielu innych usługach oferowanych przez Biuro Tłumaczeń Translax mogą Państwo przeczytać na naszej nowej, odświeżonej stronie internetowej: https://translax.eu/. Nowy, bardziej czytelny interfejs czyni naszą stronę bardziej intuicyjną i bardziej przyjazną naszemu Klientowi. Przez zamieszczony na niej formularz kontaktowy można zlecić nam tłumaczenie do wyceny, a w następnym kroku również do realizacji – wszystko szybko, zdalnie i profesjonalnie.

Po dokładniejsze informacje odsyłamy Państwa na naszą stronę. Zapraszamy również do śledzenia naszego bloga: https://translax.eu/blog/. Po kilku miesiącach stagnacji odżyje on nowym życiem – pojawią się na nim nowe, ciekawe wpisy dotyczące nowinek technicznych, wydarzeń branżowych, oprogramowania tłumaczeniowego oraz ciekawostek językowych i tłumaczeniowych. Serdecznie polecamy!

Dla użytkowników portalu społecznościowego Facebook mamy również nie lada gratkę: nasz fanpage będzie częściej uaktualniany, powstaną kolejne ciekawe wpisy, a dyskusja stanie się jeszcze żywsza. Zapraszamy serdecznie wszystkich Państwa do polubienia naszego profilu i komentowania postów: https://www.facebook.com/translax?fref=ts. Jeszcze raz bardzo serdecznie dziękujemy za Państwa zaufanie i zapraszamy do zapoznania się z nowym, odświeżonym wizerunkiem Biura Tłumaczeniowego Translax, któremu wtóruje hasło „Szybciej, więcej, lepiej!”.

Magdalena Romanowska

Skróty składniowe bez wątpienia potrafią ułatwić życie. Często stosujemy je, nie wiedząc nawet, że tak właśnie się nazywają. Niestety, równie często zastosowanie to jest błędne, przez co nasza wypowiedź może nawet stracić pierwotny sens.

Skrót składniowy to pominięcie jakiejś części (elementu) zdania, jeśli ten sam element występuje w tej samej formie, w dwóch lub więcej związków składniowych. Najczęściej skrót ten dotyczy identycznych dopełnień w związkach z różnymi orzeczeniami lub takich samych rzeczowników będących składowymi różnych wyrażeń przyimkowych.

Aby nie popełnić błędów podczas stosowania skrótów składniowych, musimy pamiętać o jednej podstawowej zasadzie. Otóż, skrót składniowy może być zastosowany tylko wtedy, gdy element wyrażony skrótem oraz odpowiadające mu związki składniowe w tym zdaniu, mają jednakową konstrukcję. Oznacza to tyle, że orzeczenia/przyimki wymagają dopełnienia/rzeczownika występującego w takim samym przypadku gramatycznym.

Niepoprawne będzie więc zastosowanie skrótu składniowego w poniższej postaci:

Jacek świetnie kieruje i naprawia samochód.

Czytaj więcej

Adobe FrameMaker jest jednym z najpopularniejszych na rynku i najbardziej zaawansowanych rozwiązań do publikacji treści w formacie XML. W niniejszym artykule omówię kilka sposobów optymalizacji plików FrameMakera do tłumaczenia. Korzystanie przy wykonywaniu składu komputerowego dokumentów z najlepszych praktyk programu Adobe FrameMaker pozwala na zaoszczędzenie czasu i pieniędzy, które można przeznaczyć na aktualne i przyszłe projekty lokalizacyjne.

Najprostszym sposobem zapewnienia wysokiej wydajności pracy z programem FrameMaker jest korzystanie z najnowszej wersji tej aplikacji. W każdej nowej wersji wprowadzane są narzędzia i funkcje, które mają na celu pomóc użytkownikowi lepiej wykorzystywać program, takie jak np. „autosprawdzanie pisowni” w najnowszej jego wersji. Bardzo pomocna jest również wprowadzona w najnowszej wersji FrameMakera funkcja obszaru roboczego, która konfiguruje interfejs użytkownika na podstawie zakresu operacji wykonywanych przez niego na dokumencie.

Optymalizacja tabel w programie FrameMaker

Tabele we FrameMakerze mogą być bardzo atrakcyjne, na dodatek łatwo i przyjemnie się je tworzy. Dlatego też bardzo często niektórzy nowi użytkownicy programu dają się ponieść „fantazji” i umieszczają w tabeli informacje, które wystarczy ująć w formie listy. W przypadku gdy utworzenie tabeli jest konieczne, należy pamiętać o następujących wskazówkach:

Czytaj więcej

Zapraszamy do obejrzenia nowego spotu promocyjnego marki translax.com:

W razie pytań pozostajemy do dyspozycji:

W niniejszym artykule skoncentruję się tylko na kilku najciekawszych nowych funkcjach programu FrameMaker 11. Więcej informacji na ten temat można uzyskać, oglądając prezentację firmy Adobe zatytułowaną Co nowego w programie FrameMaker 11, w której możliwości tego programu demonstruje Kapil Verma – Starszy Menedżer ds. Produktu firmy Adobe.

Prezentacja programu znajduje się pod adresem (UWAGA: Aby zobaczyć prezentację, trzeba się zalogować):
https://www.adobe.com/cfusion/event/index.cfm?loc=en%5Fus&event=register%5Fno%5Fsession&id=2076675.

Firma Adobe poprzedziła wprowadzenie na rynek programu FrameMaker 11 rozbudowanym programem beta-testów, starając się uzyskać od użytkowników informacje zwrotne dotyczące ich oczekiwań względem nowych funkcji programu. W rezultacie użytkownicy zgłosili takie potrzeby, jak: „porządne” rozwiązanie do tworzenia treści w formacie XML/DITA (praca bezpośrednio z kodem XML), ulepszone publikowanie oparte na rolach czy też możliwość szerszego korzystania z multimediów i grafiki 3D.

Mocne strony najnowszej wersji FrameMakera

FrameMaker 11 oficjalnie ukazał się na rynku 24 lipca 2012 roku wraz z poprawionymi wersjami RoboHelp 10 i Technical Communication Suite 4, który koordynuje pracę dwóch pierwszych programów z aplikacjami Captivate 6, Acrobat Pro, Illustrator oraz Presenter. FrameMaker 11 posiada wiele nowych funkcji i przepływów pracy, które przyspieszają proces formatowania i edycji tłumaczenia.

Czytaj więcej

Dobór czcionki do dokumentu wielojęzycznego jest sprawą niezwykle ważną. Wybrana czcionka tworzy bowiem klimat całego projektu i/lub materiałów marketingowych. Tak więc rozpoczynając proces formatowania przetłumaczonego dokumentu, należy wybrać czcionkę bardzo starannie.

Wielojęzyczny skład komputerowy to proces dostarczenia takiego tłumaczenia dokumentu w języku docelowym, które jak najdokładniej odpowiada specyfikacji formatu oraz układowi dokumentu źródłowego.

Wielojęzyczny skład komputerowy jest ważną usługą dla każdego międzynarodowego przedsiębiorstwa lub globalnego marketera, który potrzebuje lokalizacji i internacjonalizacji dokumentu w różnych językach i krajach. Oprócz dokładności tłumaczenia bardzo ważnymi elementami przy tworzeniu globalnej dokumentacji do użytku na rynkach międzynarodowych są także: ostateczny układ dokumentu, rodzaj wybranej czcionki oraz kulturowa poprawność przetłumaczonego tekstu.

W języku angielskim do dyspozycji jest więcej rodzin czcionek niż w przypadku języków azjatyckich i wschodnioeuropejskich. Może to stwarzać problemy, gdy dany dokument jest tłumaczony na któryś z nich.

W przypadku języków, które wymagają znaków innych niż łacińskie, takich jak np. język rosyjski czy grecki, do dyspozycji są jedynie najpopularniejsze czcionki komercyjne. Ostateczny układ przetłumaczonego dokumentu może więc wyglądać inaczej niż w wersji angielskiej lub innej wersji oryginalnej.

W przypadku niektórych języków, takich jak np. hebrajski, arabski, chiński, japoński czy koreański, system znaków i pisma jest inny niż w językach opartych na łacinie. W rezultacie, aby prawidłowo przetworzyć tekst, trzeba wybrać inną czcionkę, a w niektórych sytuacjach nawet specjalne oprogramowanie lub system operacyjny.

Czcionki odgrywają ważną rolę w formacie dokumentu. Zapewniają one czytelność przekazu informacji nie tylko w plikach źródłowych, ale także w dokumentach wielojęzycznych. Pewne wskazówki oraz najlepsze praktyki pozwalają specjalistom od składu komputerowego dobrać odpowiednią czcionkę do międzynarodowej treści i materiałów marketingowych.

Czytaj więcej

Już niebawem odbędzie się pierwsza międzynarodowa konferencja TTT (Technology Terminology Conference). Spotkanie odbędzie się z Zadarze (Chorwacja) w hotelu Kolovare i zostało podzielone na dwa dni: 25-26 października 2013 r.

Konferencja skupiać się będzie na trzech „T”: Tłumaczenie, Technologia i Terminologia. Organizatorzy zapewniają, że konferencja oferować będzie niepoliczalne ilości wartościowej wiedzy uznanych autorów z branży tłumaczeniowej. Będzie to z pewnością niecodzienna sposobność do nawiązania ciekawych relacji nie tylko z autorytetami, ale również profesjonalistami oraz dostawcami usług.

Zarys:

Tłumaczenia – ta część skupia się przede wszystkim na optymalizacji i usprawnianiu codziennej pracy tłumaczy. Dokładniej, dotyczy sposobów mających na celu zwiększenie wydajności, poprawy umiejętności tłumaczy oraz poparcie wiedzy teoretycznej praktyką. Ponadto szczególną uwagę należy zwrócić na psychologiczne aspekty pracy w branży tłumaczeniowej np. zarządzanie czasem, relacje z klientami. Postaramy się również odpowiedzieć na pytanie „w jaki sposób stać się preferowanym dostawcą swoich klientów?”.

Technologia – ta sekcja oferuje wgląd w przyszłość i daje przegląd obecnych technologii stosowanych w przemyśle MT (tłumaczenia maszynowego) i pochodnych, będących głównym tematem dyskusji. Uczestnicy będą mieli okazję zyskać dużo praktycznej i specjalistycznej wiedzy poprzez demonstracje różnych narzędzi i technologii już wdrożonych w branży tłumaczeniowej.

Terminologia – ta część sekcja skupia się w szczególności na terminologii stosowanej w tłumaczeniach wykonywanych dla różnych instytucji europejskich oraz na wyzwaniach stojących przed tłumaczami zajmującymi się takimi tekstami.

Więcej informacji: http://www.trans-conference.com/

Często zdarza się, że zlecający tłumaczenie pliku nie dysponuje jego źródłową wersją (np. plikiem InDesign). Choć znacznie utrudnia to pracę, nie oznacza jednak, że biuro tłumaczeń będzie musiało od podstaw zbudować cały dokument. Gdy zlecający dysponuje plikiem PDF, można uciec się do kilku fortelów, w których używa się programu Adobe Illustrator.

Adobe Portable Document Format (PDF) to uniwersalny format plików, w którym mogą zapisane zostać zarówno dane wektorowe, jak i bitmapy. Jest on też natywnym formatem dla programu Adobe Illustrator, dzięki czemu jest to najlepsza aplikacja umożliwiająca bezpośredni import i eksport do formatu PDF.

Adobe Illustrator jest więc dobrym rozwiązaniem, gdy chcemy odzyskać plik lub jego część, a dysponujemy tylko dokumentem PDF, dzięki niemu nie będzie konieczności tworzenia pliku źródłowego od podstaw (edycja tekstów z PDFów spłaszczonych, skrzywionych lub pochodzących z CorelDraw jest utrudniona).

Jak edytować plik PDF w programie Adobe Illustrator?

Aby przenieść plik, na którym będziemy pracować, do Adobe Illustrator, trzeba użyć plecenia z menu Plik: Otwórz lub Umieść, można też zrobić to za pomocą komendy Wklej, lub metodą Przeciągnij i upuść.
1. Używając polecenia Umieść z włączoną opcją Łącze, można zaimportować dokument PDF (lub wybraną jego stronie) jako jeden obraz. W ten sposób można modyfikować obraz za pomocą narzędzia transformacji, jednak nie da się zaznaczyć i edytować jego poszczególnych składników.
2. Przy pomocy polecenia Otwórz lub Umieść z wyłączoną opcją Łącza można edytować zawartość dokumentu PDF. Illustrator rozpozna wtedy poszczególne składniki grafiki i pozwoli je edytować jako odrębne przedmioty.
3. Używając opcji Wklej lub metody Przeciągnij i upuść można zaimportować wybrane elementy z pliku PDF – w tym obiekty wektorowe, obrazy bitmapowe i tekst.

Czytaj więcej