„Multikulti”

Nawet krótka wycieczka za granicę naszego kraju konfrontuje nas z czymś, co jest dla nas obce i nierzadko niezrozumiałe. Inny język, klimat, jedzenie, ale przede wszystkim – inna kultura i różni od nas ludzie. Mimo, że każdy człowiek jest de facto inny, to można pośród zachowań i sposobów bycia wyróżnić wspólny mianownik dla danych narodowości. Przykładowo: łatwiej znaleźć nam cechy wspólne dwóch przypadkowych Niemców, niż losowo wybranych mieszkańców Ameryki Południowej i Japonii. Czy w międzynarodowych relacjach biznesowych spotykasz zachowania i sytuacje, które wydają Ci się dziwne i niezrozumiałe? Pewnie wpadłeś we właśnie taką kulturową przepaść, z której trudno wygrzebać się bez odpowiedniej wiedzy.

Co na to amerykański naukowiec?

Każda narodowość przestrzega innych obyczajów. Najistotniejsze różnice kulturowe w zachowaniu niewerbalnym dotyczą ekspresyjności, dystansu, pojęcia męskości i hierarchii, czy poczucia indywidualizmu. Na temat każdej z kultur można napisać co najmniej doktorat, dlatego ograniczymy się dzisiaj do dwóch najbardziej ogólnych podziałów zachowań kulturowych wyłuskanych przez Edwarda Halla i Richarda Lewisa dotyczących szeroko pojętego komunikowania się.

Edward Hall był amerykańskim etnologiem. Jest on uważany za twórcę proksemiki, czyli nauki badającej relacje przestrzenne między ludźmi, jak i między ludźmi a otoczeniem (tzw. dystanse społeczne). Zajmował się również zagadnieniem komunikacji werbalnej i niewerbalnej w różnych szerokościach geograficznych. Badania te pozwoliły Hallowi na dokonanie istotnego rozróżnienia kultur, na kultury wysokiego i niskiego kontekstu.

Kultury wysokiego kontekstu stawiają przede wszystkim na komunikację werbalną. Rozmowa odbywa się jednak w sposób niebezpośredni, można nazwać je komunikowaniem miedzy wierszami. Komunikat zawiera jedynie niewielki procent informacji, jaką ktoś chce przekazać. Mistrzami takiej komunikacji są kraje takie jak Japonia czy Indonezja. Azjaci mają kulturowo rozwiniętą umiejętność odgadywania emocji i intuicyjnego wczuwania się w stany emocjonalne osób z ich otoczenia, ponieważ nigdy nie mówią o uczuciach wprost. Japońskie żony z powodzeniem komunikują swoim mężom, że są na nich złe na przykład przekrzywiając jeden kwiat w ikebanie, czy podając im chłodną herbatę.

Zupełnie inaczej sprawa wygląda w kulturach niskiego kontekstu. Komunikaty są budowane w sposób najbardziej fundamentalny i prosty, przekazują dokładnie to, co oznaczają słowa. Kraje Europy Zachodniej, czy Ameryki Północnej charakteryzują się właśnie takim podejściem do relacji. Jeśli chcą zakomunikować komuś o swoich rozterkach i emocjach – mówią o nich dosłownie.

Wyobraźmy sobie hipotetyczną sytuację, w której Japończyk próbuje przekazać mieszkańcowi Stanów Zjednoczonych, że jest smutny… Nie trzeba chyba dodawać, że nietrudno tu o nieporozumienie?

Kolejny teoretyczny model kulturowy komunikacji międzykulturowej został nakreślony przez Richarda Lewisa. Brytyjski znawca kultur i języków (ponoć Lewis biegle mówi w 11 językach) opracował klasyfikację, która uchodzi dzisiaj za najbardziej praktyczna i najłatwiejszą do zastosowania w codziennej komunikacji. Badacz podzielił zachowania kulturowe na trzy ogólne kategorie: aktywne liniowo (ang. linear–active), wieloaktywne (ang. mutli–active) oraz reaktywne (ang. reactive). Większość kultur to mieszanka cech spośród wszystkich trzech grup, jednak każda kultura wykazuje tendencje do dominowania w jednej z kategorii;

Multi Aktywne Aktywne Liniowo Reaktywne
  • częściej mówi, niż słucha
  • ma podzielną uwagę
  • snuje ogólne plany
  • jest emocjonalny
  • okazuje uczucia i chętnie o nich rozmawia
  • lubi się tłumaczyć
  • potrafi przerywać i przeszkadzać
  • społeczny
  • kieruje się w pierwszej kolejności uczuciami
  • ma elastyczne podejście do pojęcia prawdy
  • ekspresyjna mowa ciała i gestykulacja
  • z łatwością łączy życie osobiste z zawodowym
  • zarówno słucha jak i mówi
  • ma niepodzielną uwagę
  • planuje działania krok po kroku
  • ułożony, ale zdecydowany i konkretny
  • częściowo ukrywa swoje uczucia
  • powołuje się na logikę
  • dba o swoje dobre imię
  • powołuje się na fakty
  • bardziej ceni prawdę, niż dyplomację
  • czasem niecierpliwy
  • ograniczona mowa ciała i gestykulacja
  • respektuje władzę i prawo
  • oddziela życie osobiste od zawodowego
  • częściej słucha, niż mówi
  • zawsze odnosi się do działań drugiej osoby
  • respektuje ogólne normy i zasady
  • ułożony, niebezpośredni
  • skrywa uczucia
  • nie lubi się przeciwstawiać
  • dobre imię to sprawa honorowa
  • nie przerywa, nie przeszkadza
  • bardzo społeczny
  • bardzo poważnie traktuje swoje cele
  • bardziej ceni dyplomację, niż prawdomówność
  • cierpliwy
  • ograniczona mowa ciała

Richard Lewis przybliża swoje spostrzeżenia przez bardzo przejrzystą grafikę:

Lewis

Klienci najpierw kupują Ciebie, dopiero potem Twój produkt

Zasada jest prosta – żeby odnieść sukces, musisz poznać i zrozumieć swoich potencjalnych klientów. Im bardziej zanurzysz się w kulturę i obyczaje grupy docelowej, tym większe prawdopodobieństwo osiągnięcia celu. Kampania marketingowa jest skuteczna tylko wtedy, gdy jest dobrze zrozumiana. Czy jesteś pewien, że Twoje działania za granicą trafiają w dziesiątkę?

Trochę kultury!

Czekają Cię międzykulturowe rozmowy, negocjacje? Żeby zakończyć je powodzeniem warto stworzyć sobie wcześniej logiczny model spotkania. Uświadomienie sobie hipotetycznych, prawdopodobnych, możliwych dla naszego kontrahenta zachowań pozwoli nam na wcześniejsze przygotowanie reakcji na nie. Warto wówczas skupić się na takich aspektach jak stosunek do prawdy, prawa, hierarchii i wstępne zamodelować je w kontekście prowadzonych negocjacji. Istotne jest również dostosowanie osobistego stylu komunikowania do oczekiwań i zwyczajów przedstawicieli kultury, z którymi będziemy się konfrontować. Hipotetyczne rozważania nad logiką, zaufaniem, emocjami i reakcjami mogą zaowocować sukcesem w trakcie rozmów.
Z biegiem czasu, można udoskonalić własne podejście poprzez tworzenie list kontrolnych dla poszczególnych cech wykazywanych przez daną narodowość.

Czujesz się zagubiony i nie wiesz, od czego zacząć? A może rozpocząłeś już badania obcej kultury, ale nie jesteś pewien, czy zdobyłeś wystarczającą ilość informacji? Uważasz swoją znajomość języka za niewystarczającą do prowadzenia międzynarodowych rozmów? Biuro Tłumaczeń TRANSLAX oferuje szeroki wachlarz tłumaczeń pisemnych i ustnych oraz konsultacji. Zlecenia wykonywane są m. in. przez doświadczonych native speakerów, którzy używają języka docelowego tłumaczenia jako swojego języka ojczystego. Każde z tłumaczeń konsultowane jest z przedstawicielem danej kultury.

Z Biurem Tłumaczeń TRANSLAX nic Cię nie zaskoczy! Porozmawiajmy o Twoim tłumaczeniu.

Bądź na bieżąco
Zostaw adres, a poinformujemy Cię o nowych wpisach na blogu (zwykle 1-2 w miesiącu).
Nie rozsyłamy SPAM-u, ani nie udostępniamy adresów firmom trzecim.

Komentowanie zostało wyłączone